Decyzja kredytowa

money-88409__340Podejmując decyzję kredytową, jednym z najważniejszych zagadnień, nad którymi musimy się dłużej zastanowić jest rodzaj raty spłaty kredytu. Jest to decyzja o tyle ważna i złożona, że określa ona nasze wydatki związane z kredytem przez najbliższe kilka lub kilkanaście lat. Na czym polega złożoność tej decyzji?  Zanim omówię dokładniej każdy rodzaj rat, myślę, że warto wspomnieć o podstawowej zasadzie, która powinna nam przyświecać zawsze, kiedy decydujemy się na zaciągnięcie kredytu – zadłużać powinniśmy się tylko do kwoty, która nie stanowi stu procent naszych możliwości finansowych (tzw. zdolności kredytowej).  Nie mam tutaj na myśli bardzo częstego sposobu „obliczania” tej zdolności w taki sposób, że bierzemy kredyt w wysokości wolnych środków które posiadamy. Jednym słowem, jeżeli z analizy w banku wyjdzie nam, że możemy spłacać ratę kredytu w wysokości 700 PLN, to wysokość kredytu dopasowywana jest do tej kwoty – zadłużamy się więc maksymalnie.  Bank jest oczywiście zadowolony, gdyż zarobi na nas więcej odsetek, pracownik banku też jest zadowolony, bo zarobi wyższą prowizję.  A co z nami?  Co się stanie za kilka czy za kilkanaście miesięcy, kiedy wzrośnie oprocentowanie kredytu? Nie mamy już przecież pieniędzy na zapłacenie wyższej o kilka lub kilkanaście procent raty, ponieważ wcześniej nie pozostawilibyśmy sobie żadnych wolnych środków.  Dlatego tak ważne jest podjęcie wszystkich decyzji dotyczących kredytu (zwłaszcza mieszkaniowego) samodzielnie, w oparciu o liczby, a nie chwilowy nastrój czy pod presją czasu.  Jaka rata?  Po pierwsze, musimy wziąć pod uwagę zmiany oprocentowania (zwłaszcza jego wzrost) oraz zmianę kursów walut, jeżeli zaciągamy kredyt w walucie obcej.  Po drugie, trzeba zastanowić się nad naszym podejściem do oszczędzania, czy inwestowania, przynajmniej na przestrzeni najbliższych lat.  Jeżeli bowiem zdecydujemy się na raty malejące (na początku są one wyższe od rat równych), to zmniejszamy automatycznie wysokość wolnych środków, które pozostają nam do dyspozycji, ograniczamy więc nasze możliwości inwestowania, czy oszczędzania.  Kolejny aspekt – czy zamierzamy spłacać kredyt przez cały czas trwania umowy kredytowej, czy też planujemy wcześniejszą spłatę całości lub części kredytu. Konieczne jest wówczas dokładne przeliczenie kosztów, które poniesiemy spłacając kredyt jednym i drugim rodzajem spłat.  Na czym polega różnica w ustalaniu wysokości raty równej i malejącej?  Jak wiadomo, na wysokość każdej raty składa się kapitał i odsetki. W przypadku rat równych, nasze comiesięczne obciążenia są zawsze takie same co do wysokości raty. Wykonywanie płatności kartą kredytową wydaje się być obecnie normalną procedurą. Ponadto, w kręgach młodych ludzi, postawa ta jest kojarzona z nowoczesnym i niezależnym stylem życia. Niestety niewiele osób zdaje sobie sprawę z tego, jak ogromne ryzyko kryje w sobie to powszechne działanie.  Przyjrzyjmy się zatem wspomnianej praktyce, która prowadzi do wycofania z obiegu banknotów oraz monet, powołując tym samym do życia wirtualny środek płatniczy. Co to dla nas oznacza? Spowodowanie takiej sytuacji pozbawi wszystkich możliwości wyboru: „płacę gotówką czy kartą?“. Najistotniejszym jest jednak fakt, że bankowość  pozbędzie się ogromnego ryzyka bankructwa związanego, po pierwsze, z  chęcią wypłacenia przez ich klientów swoich środków widniejących na wyciągach bankowych, a po drugie,  z potrzebą wyegzekwowania przez tychże klientów obiecanych wypłat środków wyrażonych w certyfikatach, polisach i innych produktach finansowych. Tymczasem sprzedane wcześniej produkty deklarują wypłaty w środkach, które tak naprawdę nie istnieją! Dlaczego ten proceder nie został jak dotąd zdyskfalifikowany? Otóż banki, posiadające licencję do druku środków płatniczych, podtrzymują swoją pozycję dzięki cichemu społecznemu przyzwoleniu.  Aby móc sobie wyobrazić, a przede wszystkim zrozumieć powyższy proces, zadajmy niezbędne pytanie: „czym są pieniądze?“.  Zabrzmi to paradoksalnie, ale pieniądze to nie są pieniądze. Powszechnie używane przez nas środki są jedynie prawnym środkiem płatniczym. Oznacza to, że jesteśmy prawnie zobowiązani za pomocą danego środka płatniczego (czyli aktualnych banknotów i monet o umówionej, i narzuconej nam wartości) do dokonywania wszelkich płatnosci. Nic innego nie jest akceptowane. Wykażmy się zatem dociekliwością i zapytajmy: „jak powstaje polski prawny środek płatniczy?”. Na podstawie światowej ustawy z 1944 roku każda światowa waluta musi mieć pokrycie w głównej walucie Światowego Banku Kredytowego, czyli w dolarze amerykańskim. Polski złoty zabezpieczony jest w 64% w dolarze oraz w 28% w euro. Zabezpieczenie w euro możemy w tym przypadku pominąć, ponieważ jest ono w ponad 80% pokryte główną światową walutą, czyli  amerykańskim dolarem.  Zastanawiając się nad fenomenem światowej waluty, warto przemyśleć znane przysłowie: ,,pieniądz rządzi światem“. Jeżeli pieniądz rządzi światem, to kto rządzi pieniądzem? I dlaczego Fed może drukować go w dowolnych ilościach? Dodajmy ważką kwestię: Fed nie jest ani bankiem, ani rządową instytucją. Został założony w 1913 roku pod pretekstem konieczności utrzymania stabilności cen. Utrzymania stabilności cen? Przez 130 lat poprzedzających założenie Fedu ceny usług i towarów w USA były niezmienne! Poza tym Fed nie podlega żadnej kontroli. Podkreślmy – żadnej. Czyli również, a może przede wszystkim – rządowej. Jest to prywatna instytucja należąca do grupy niezależnych bankierów. Innymi słowy, mamy tu do czynienia z prywatnym środkiem płatniczym.

Kredyt hipoteczny

home-office-1034939__340Najlepszym przykładem będzie tutaj kredyt hipoteczny. Większość banków ustala stałe (standardowe) warunki kredytu i dopuszcza możliwość ich negocjowania od określonej kwoty kredytu – np. powyżej 300.000 PLN lub równowartości tej kwoty w walucie obcej. Rata takiego kredytu to około 1.600 PLN, jeżeli jest to kredyt walutowy i około 2.200 PLN, jeśli mówimy o kredycie złotówkowym.  Myśląc o dokonaniu przedterminowej spłaty (nadpłaty) kredytu, musimy przede wszystkim odpowiedzieć sobie na pytanie, czy wcześniejsza spłata kredytu w niewielkiej, biorąc pod uwagę kwotę kredytu, wysokości np. 2.000-3.000 PLN (nawet jeśli nie będziemy musieli ponosić kosztów związanych z prowizją) jest w takiej sytuacji dobrym posunięciem?  Kredyt walutowy ma to do siebie, że jednym z warunków decydujących o wysokości raty jest kurs waluty. Jeżeli spłacimy nasze przykładowe 3.000 PLN, a kurs waluty lub stopa procentowa wzrośnie, to może się okazać, że mimo wcześniejszej spłaty, nasz kapitał nie zmniejszył się albo wręcz wzrósł.  Po drugie, przy umowie zawartej na okres 30 lat, spłata takiej kwoty, niezależnie od waluty kredytu, to zmniejszenie raty o jakieś 8-9 PLN miesięcznie. Czy warto? Musimy także i to wziąć pod uwagę przed podjęciem tej decyzji.   Zdaniem większości osób zajmujących się kredytami, wcześniejsza spłata ma sens wtedy, kiedy kurs waluty, w której mamy kredyt jest bardzo niski (kupujemy więcej waluty, ponieważ jest tania i szybciej spłacamy kapitał kredytu). Jest korzystna także w przypadku, kiedy spłacamy większą kwotę, stanowiącą co najmniej 25%-30% kwoty kapitału.  Moim zdaniem, to bardzo dobre podejście, zwłaszcza przy kredytach w złotówkach, ponieważ wtedy mamy pewność, że nadpłacając 25% kredytu rzeczywiście o taką kwotę zmniejsza nam się zadłużenie z tytułu kapitału. W przypadku kredytów walutowych pozostaje kwestia kursów walut i wysokości stawek decydujących o oprocentowaniu, o której pisałem wcześniej. Wybór kredytu mieszkaniowego jest ważnym krokiem w życiu każdej rodziny. Ze względu na wysokie ceny nieruchomości, zaciągnięcie kredytu hipotecznego jest niejednokrotnie jedynym sposobem na zakup mieszkania lub domu.   Koszty związane z zadłużeniem oraz czas spłaty zadecydują o tym, czy będzie on dobrze dopasowany do naszych potrzeb. Podczas wybierania kredytu, należy zwrócić uwagę na kilka ważnych elementów, mających istotny wpływ na jego atrakcyjność.  O możliwości zaciągnięcia kredytu hipotecznego oraz jego wysokości, decyduje zdolność kredytowa klienta. Pracownicy banków mają obowiązek prześledzić historię finansową kredytobiorcy, na którą składają się raty spłacane w terminie, salda kart kredytowych czy debetowych. Ponadto klient oceniany jest również ze względu na wiek, rodzaj wykonywanej pracy i jej staż. Jeśli bank pozytywnie oceni zdolność kredytową, zaproponuje również korzystne warunki usługi. Należy pamiętać o tym, że każda instytucja finansowa, podczas przydzielania kredytu, kieruje się własnymi zasadami, dlatego aby porównać oferty, warto ubiegać się o ocenę zdolności kredytowej w kilku bankach.  Istotny wpływ na atrakcyjność kredytu hipotecznego mają jego koszty. W ich skład wchodzi nie tylko oprocentowanie, lecz również marża i prowizja pobierana przez bank. Dodatkową opłatą jest ubezpieczenie kredytu, które może, lecz nie musi zostać zawarte w oprocentowaniu. Ważna jest również wysokość wnoszonego wkładu własnego. W przypadku, gdy jest on mniejszy niż dwadzieścia procent, kredyt może zostać obciążony dodatkowym ubezpieczeniem. Ponadto wiele instytucji finansowych bez wniesienia wkładu własnego nie udzieli kredytu w obcej walucie.  Wybierając kredyt hipoteczny warto rozważyć wybór waluty, w której będzie on spłacany. Raty pożyczek udzielanych w obcych walutach, np. euro mogą być niższe niż te w złotówkach. Zaciąganie kredytu w zagranicznej walucie wiąże się jednak z pewnym ryzykiem. Sytuacją korzystną z punktu widzenia kredytobiorcy jest wysoki kurs obcej waluty, ponieważ wtedy istnieje duże prawdopodobieństwo, że w trakcie spłacania zadłużenia jej kurs zmaleje, powodując zmniejszenie rat. Nie jest to jednak sytuacja pewna i łatwa do zaprognozowania, dlatego rezygnując ze spłacania kredytu w złotówkach, trzeba wziąć pod uwagę możliwość wystąpienia na rynku finansowym sytuacji determinującej wzrost comiesięcznych rat.  W przypadku, gdy rozważamy zaciągnięcie kredytu w banku, z którego usług korzystamy na co dzień, zawsze należy negocjować warunki. Wieloletni klienci są dla danej instytucji finansowej bardziej wiarygodni niż nowi. Dzięki temu, że posiadamy już w danym banku rachunek osobisty, konto oszczędnościowe czy też kartę kredytową, będzie on bardziej skłonny obniżyć wysokość prowizji lub też marży.  Czas poświęcony na porównanie wymienionych elementów składających się na kredyt hipoteczny, zaprocentuje wyborem najkorzystniejszej oferty. Banki oferują kilka sposobów uzyskania informacji na temat swoich produktów. Przeczytanie stron internetowych, rozmowa telefoniczna czy wizyta w oddziale, wpłynie na poziom indywidualnego dopasowania kredytu. Warto dokładnie przyjrzeć się wszystkim ofertom, mając na względzie, iż współpraca z bankiem w zakresie spłaty kredytu mieszkaniowego może trwać nawet kilkadziesiąt lat.

Kredyty ratalne

huf-602649__340Kiedy więc wcześniejsza spłata kredytu ma sens i pozwala nam skrócić czas spłaty kredytu o kilka lub kilkanaście miesięcy (co przekłada się rzecz jasna na wysokość odsetek, które zapłacimy bankowi)?  Jak już pisałem, w interesie banku jest, żeby kredyt spłacany był jak najdłużej. W naszym interesie jako kredytobiorcy jest z kolei jak najkrótszy czas spłaty. Co więc możemy zrobić? Przede wszystkim, wpłacać na kredyt regularnie mniejsze kwoty, zamiast jednorazowych większych spłat raz na kilka, czy kilkanaście miesięcy.  Przeanalizujmy nasz kredyt:  • rata kredytu wynosi 1.600 PLN lub 2.200 PLN, w zależności od waluty; • okres kredytowania to 360 miesięcy. Kredyt wzięty w maju 2008 r. kończy się więc w maju 2038 r. • wysokość odsetek, które zapłacimy przez cały okres kredytowania to 279.767 PLN lub 470.000 PLN w przypadku kredytu w złotówkach;  Jeżeli oprócz powyższej raty, możemy sobie pozwolić na comiesięczną spłatę 10% tej kwoty, to w przypadku kredytów walutowych, okres kredytowania skraca się o 5,5 roku. Kredyt spłacimy w grudniu 2032 r., a wysokość odsetek, które zapłaciliśmy jest mniejsza prawie o 59.000 PLN i wynosi nieco ponad 221.000 PLN.  W przypadku kredytu zaciągniętego w PLN różnice te wyglądają następująco: okres kredytowania skraca się prawie o 8 lat – do sierpnia 2030 r. Zaoszczędzamy 143.000 PLN z tytułu niezapłaconych odsetek. Jest to najpopularniejsza metoda na uzyskanie finansowej pomocy. Szybką pożyczkę proponuje swoim klientom już większość banków.   Dużym plusem takiej oferty jest to, że pieniądze można otrzymać praktycznie od ręki i bez zbędnych formalności. Osoba, która stara się o szybką pożyczkę, nie musi przedstawiać w banku nawet zaświadczenia o zarobkach, wystarczy okazanie dowodu osobistego. Cała procedura udzielenia pożyczki trwa nie dłużej niż pół godziny.  Jeżeli chodzi o minusy, to szybkie pożyczki nie są tanie. Banki w swoich reklamach podają niskie oprocentowanie takich pożyczek (7-8 %) , ale w rzeczywistości jest ono dużo wyższe. Roczna stopa oprocentowani (RRSO) często sięga nawet 20 %.  Zakupy na raty  Jeżeli masz w planach jeden, ale duży zakup, to możesz sfinansować go, rozkładając płatności na raty. Będzie to pewnego rodzaju kredyt, bo sklep w takim przypadku to pośrednik między Tobą, a bankiem.  Jeżeli chodzi o plusy, to sklepy czasami mają w swojej ofercie raty zero procent, więc nie będzie trzeba ponieść dodatkowych kosztów. Ale przed skorzystaniem z takiej oferty, należy dobrze zapoznać się z umową i sprawdzić, czy kredyt nie zawiera jakiś ukrytych opłat.  Minusem tego typu ofert jest to, że na raty możemy kupić np. sprzęt RTV czy AGD, ale nie można sfinansować nimi np. zakupów spożywczych.  Limit na koncie  Jeżeli posiadamy konto (ROR) od 3 do 6 miesięcy (zależne jest to od banku) i mamy regularne wpływy, to możemy skorzystać z kredytu odnawialnego. Bank przyzna go w kilka dni.  Zaletą kredytu odnawialnego jest jego niskie oprocentowanie, zwykle o kilka punktów niższe od oprocentowania kredytów gotówkowych.  Jeżeli chodzi o odsetki, to bank pobiera je tylko od wykorzystanej kwoty zadłużenia. Osoba, która zdecyduje się na kredyt odnawialny, musi pamiętać o bardzo ważnej zasadzie: by spłacić kredyt, potrzebna jest duża dyscyplina. Łatwy i stały dostęp do pieniędzy banku, może sprawić, że zaczniemy z nich korzystać bez namysłu, jakby to był nasz własny kapitał, a wtedy o kłopoty nie trudno.  Karta kredytowa  Kolejny sposób na zdobycie szybkich pieniędzy. Wykorzystanie limitu na karcie kredytowej. Posiadaczem karty kredytowej można stać się bez zbędnych formalności. Wystarczy słowna deklaracja o wysokości zarobków oraz dowód osobisty. Kartę kredytową można otrzymać nie tylko w banku, oferują ja swoim klientom także duże sklepy.  Jeżeli chodzi o plusy karty kredytowej, to chyba największym jest możliwość skorzystania z darmowego kredytu, ale przy spełnieniu dwóch warunków: musimy pamiętać o niepobieraniu pieniędzy z bankomatu oraz zwrócić pieniądze w ustalonym w umowie terminie bezodsetkowym (zwykle wynosi on 50-60 dni).  Minusem karty kredytowej są duże odsetki (nawet 20 %), które będą naliczane, gdy nie uda się nam zwrócić długu w określonym terminie.  Trzeba też pamiętać, że nawet nie korzystając z karty, bank naliczy nam raz w roku opłatę za jej posiadanie (kilkadziesiąt złotych).  Nad posiadaniem karty kredytowej należy się poważnie zastanowić, bo posiadając kartę z dużym limitem (takim, który przekracza nasze dochody), łatwo można stracić kontrolę nad wydatkami i wpaść w pułapkę kredytową. Tak więc może lepiej zdecydować się na kredyt gotówkowy, wtedy raty trzeba będzie płacić co miesiąc. Powyższe wyliczenia nie uwzględniają oczywiście zmian oprocentowania, które następują w całym okresie kredytowania, niemniej ukazują skalę kwot, które możemy zaoszczędzić, jeżeli będziemy postępować w opisany powyżej sposób. Wymagają one także uwzględnienia specyfiki i zapisów umownych każdego kredytu, gdyż te są bardzo zróżnicowane w zależności od banku i rodzaju kredytu.  Dlatego tak ważne jest żeby każdą decyzję o wcześniejszej spłacie kredytu gruntownie przemyśleć i przeliczyć, czy jest to opłacalne i sensowne, w przeciwnym razie zasilimy bank kwotą pieniędzy, z której nie wynikną dla nas żadne korzyści.